Ook maar menselijk

De Mosselman

2010-04-17T09:53:00.002+02:00

Een groot bord hangt aan de gevel van een gebouw dat meer valt dan staat. ‘Antiek en curiosa’. Daaronder: ‘De Mosselman’. De naam voorspelt al niet veel goeds. Wie bedenkt zoiets? Kijk, als je nu Mosselman van je achternaam heet, dan is het tot daaraan toe. Maar dan nog noem je je antiekwinkel uit puur respect voor de eventuele koper gewoon niet De Mosselman. Nog erger: de eigenaar heet helemaal geen Mosselman, maar bedacht dat De Mosselman een oud Nederlands liedje is (overigens ook een prachtig zang – en drankspel) en dat antiek toevallig ook oud is. Nou, dan is de naam inderdaad snel verzonnen.

Ach, ik kan het enigszins van me afzetten, totdat ik door de grote deur een donkere ruimte binnen stap. Enorme hopen spullen stapelen zich tegen de wand van de grote loods op. De gangpaden zijn afgebakend door langs de zijkant geplaatste spulletjes. Elk plekje is benut door antiek/ curiosa.

Het eerste gangpad ga ik links, waar ik direct een mooie houten tafel zie staan met een grote sticker ‘Verkocht’ er op. Aan de tafel zijn keurig zes kroeg-achtige stoeltjes geschoven. Ik blijf staan en voel aan het hout. Dat schijn je te moeten doen in zo’n winkel. Niet alleen kijken, ook voelen, omdraaien, op kloppen en eventueel nog even de neus langs de goederen laten gaan. Laat het op je inwerken, is mijn tip.

Ik sta daar die stoeltjes dus op me te laten inwerken als een wat uitgedijde man (lees: hij stoot al het antiek van de plaats met zijn zwemband) met een enorme jampotbril mijn kant op komt. Ik denk dat hij me aankijkt. Dat weet je nooit met die jampotbrillen. Ik gok de eigenaar. Hij heeft me zien voelen aan het hout en bestempelt me direct als een kenner. “Ja mevrouwtje, dat zijn nu echt Thonet-stoeltjes.” Hij puft wat adem uit na het voltooien van die zin. “Thorme-wattes?”, vraag ik. (Geef toe, jij zou dat ook doen. Toch?) “Kent u Thonet niet, mevrouw?” “Uhhhh, nee, meneertje.” “Nou, dan heeft die gesprek totaal geen zin”, antwoordt de mogelijke Mosselman gedecideerd. Diep beledigd en met een zelfcomplex van de zes Thonet-stoeltjes tot de kleding aan de achterkant van de loods besluit ik Dhr. Mosselmania achter me te laten.

De Mosselman heeft alles. Van kleding tot schoenen, van reiskoffers tot strips, van sleutelhangers tot complete computers. Maar een ding valt op. Midden in de zaal staat een tafel vol met alle spullen die Coca Cola ooit op de markt heeft gebracht. En het meest fascinerende: een hele verzameling Cola-blikjes. Ik heb ze niet geteld, maar er moeten minstens 200 lege blikjes staan. Keurig op een rijtje, allemaal om de klant te behagen. Ze staan niet alleen uitgestald op de donkerhouten tafel, maar ook in Chiquita-dozen onder, naast en tegenover de tafel. Iemand heeft dus ooit bedacht dat hij of zij Cola-blikjes het verzamelen waard vond. Een hebbeding, een must have, een waar collectorsitem. Zoveel waard dat hij of zij bedacht elk Cola-blikje dat opgedronken werd, te bewaren. Because they’re worth it. Toegegeven: elk blikje is intact en ik weet bijna zeker dat je een gratis Cola-hoed (zo’n Heinekenhoed maar dan van het merk Coca Cola) kunt krijgen als je de Bebrilde Dikzak lief aankijkt.

Weet je wat nu het mooie is van De Mosselman? Hij gebruikt de antiek/curiosa voor eigen gebruik. Overal in de zaak staan op strategische punten, onder een tafel, op een koelkast, tussen wat kleding, naast een radio, asbakken. En in elke asbak liggen keurig drie of vier uitgedrukte sigaretten. Allen zijn ze zwaar tot het filter afgelurkt en keihard met de kop tegen het koude steen van hun laatste rustplaats gedrukt.

Dat is nu verkopen, zeg ik je! Laat zien wat zo’n ding doet. Anders sta ik er ook alleen maar verdwaasd naar te kijken. Zeker bij een asbak. Die is namelijk multifunctioneel. Gebruik ‘m als schaaltje voor de olijven, als zeepbakje, als bakje waarin je je handen kunt wassen na het ontpellen van garnalen, etc etc. De Mosselman heeft, zo slim als hij is, alvast het heft in eigen handen genomen en de koper direct uit de verwarring geholpen. ‘Nee, wat je ook denkt: dit is een asbak, want kijk er liggen peuken in.’ Das nu nog eens marketing.

De Mosselman: antiek en curiosa. Wat mij betreft mag het stuk met ‘antiek’ wel van de gevel vallen. En liever:

De Mosselman: curieus in zijn curiositeit

(bij elke aankoop een Cola-blikje gratis)

Das pas marketing.

Flirten

2010-03-22T16:05:00.002+01:00

Flirten. Sinds ik een lief vriendje heb, mag het natuurlijk niet meer, maar soms gebeurt het gewoon. Per ongeluk. En vooral als ik lekker aan het stappen ben met een groep vriendinnen. Laten we het daarom maar gewoon op de groepsdruk gooien. Ik wil niet, maar ik moet van de rest.

Het Vaatje, maandagnacht, 3:06 uur. We staan achterin in de kroeg. Plotseling komt er een jongen voor me staan. Ik kijk naar zijn rug. Hij is net iets kleiner dan ik ben, heeft een keurige haakneus en wild donker haar. Ik besluit even zijn wang aan te tikken. Waarom vraag ik me pas de volgende morgen af en het enige antwoord is: groepsdruk. (Het feit dat de rest van de groep zich nog met mij, nog met die jongen voor mij bezighoudt, is een detail en dus te verwaarlozen) Mijn beide handen richten zich op, weten zich kundig langs het hoofd en over de schouders van de dan nog onwetende jongeman te manoeuvreren en geven ieder voor zich een kort klopje op de blozende wangen. Snel trek ik de handen terug en hef ze op als in een dans. De jongen kijkt verward om. Ik gniffel. Plots komt een vriendinnetje naar me toe: “Wat ben jij in godsnaam aan het doen joh?!” zegt ze lacherig. Ik, volledig beduusd door zo’n conservatieve uitspatting, zeg: “Ja, grappig toch?!” Het vriendinnetje vindt het duidelijk ook hilarisch, maar al snel kom ik er achter dat zij om een andere grap lacht dan ik.

“Hoezo tik je haar op de wang?” Snel probeer ik te bedenken wat ze bedoelt met 'haar'. De jongen voor me ziet er toch echt uit als een kerel. Mijn blik glijdt naar beneden: een piepklein schoudertasje bungelt aan haar linkerschouder. SHIT! Mijn vriendin begeleidt me naar de plek waar zij eerder stond, van waaruit ik een prachtig uitzicht heb op de borstpartij en het glittertopje van de vrouw wiens gezicht ik zojuist beroerd heb.

Ik vertelde het verhaal aan mijn vriendje. Terwijl ik dubbel lag om het verhaal, kon hij slechts gegeneerd kijken. Ik zou overigens laaiend zijn als hij zelf zoiets zou doen, maar dat terzijde. Sindsdien pest hij me met mijn blunder. Een reden voor mij om nooit meer mannen EN vrouwen op de wang te tikken. En als de groepsdruk te hoog wordt, test ik eerst of de persoon wel tot de ‘juiste’ sekse behoort. Lijkt me een goede deal.

Lama

2010-03-22T11:56:00.001+01:00

Een borrel met vijftig vrouwen in een onbekend kroegje in Groningen. Ik sta bij de pooltafel te praten met een van de 49 vrouwen. Dit is de eerste keer dat ik haar spreek, dus het gaat vooral over basisdingen: over mijn studie Journalistiek bijvoorbeeld. Ook zij is geïnteresseerd in deze opleiding. Dat maakt het voor mij altijd een topgesprek.

Naast mij op de pooltafel staat een enorme bak met chips en daar bovenop zoute stokjes. Je kent ze wel. Vroeger at ik altijd eerst de zoute stukjes voordat ik aan de stokjes zelf begon. Ik heb een aantal biertjes gedronken, dus krijg ik zin in zout. Ik pak een stokje. Om beschaafd over te komen, knabbel ik het stokje op een normale manier op. Ik praat verder.

Plots begint het meisje voor me wild in haar oog te wrijven. “Joh, heb je zo’n last van je lenzen?” vraag ik haar. Ik weet niet waarom ik per se vind dat zij lenzen heeft en nog beter, waarom ze precies die avond last heeft van haar lenzen, maar voor mij is 1 en 1: 2. Wrijven in de ogen = lensproblemen. “Uh nee”, zegt ze in volle eerlijkheid, “je spuugde in mijn oog.” Alsof dat niet gênant genoeg is, wijdt ze ook nog uit over de toedracht van mijn lamagedrag. “Het was vast een stukje chips.” Ik wil nog zeggen: ‘volgensmij was het een zout stokje’, maar ik wil het moment niet verergeren. Dus loop ik weg, pak onderweg nog een hand zoute stokjes en ga alleen in de hoek staan. Vanaf nu is de lama een solodier.

De dood van Mila Burgers is een Russisch sprookje

2010-02-27T09:34:00.001+01:00

De Nederlandse schrijver Pieter Waterdrinker voert de lezer meer naar het romantische Rusland, waar geld, seks en liefde aan de basis staan van Mila Burgers bestaan. De dood van Mila Burger is een sprookjesachtige roman waarin Waterdrinker een prachtige balans creëert tussen het burgerlijke Nederland en het avontuurlijke Rusland.

Lees meer

Enquist dringt door tot de essentie van het bestaan met haar gedichtenbundel Nieuws van Nergens

2010-02-14T14:40:00.001+01:00

De Nederlandse schrijfster Anna Enquist brengt deze maand alweer haar achtste gedichtenbundel uit. Nieuws van nergens is een verzameling van gedichten die de lezer terugvoert naar de essentie van het menselijke zijn. Enquist rebelleert tegen het hier en nu: ze kiest voor stilstand, niet voor gehaastheid. Het resultaat is een prachtige gedichtenbundel, waarin Enquist emoties en verlangen met precies de juiste woorden weet te typeren.

Lees meer...

Pavlos

2010-02-11T16:24:00.000+01:00

Een andere vorm van 'De Griekse God'

Een weekje Kos. Met een vriendin en onze twee moeders lekker kletsen, eten en drinken. In het vliegtuig richting het Griekse eiland besluiten we elke Griekse man vanaf nu Pavlos te noemen. Dat vonden we grappig. Al bij het eerste welkomstdrankje heeft mijn vriendin de barman op het oog, of eigenlijk: hij krijgt haar in de smiezen. Het Griekse charmekanon wordt geladen en afgevuurd. Mijn vriendin valt als een kanonskogel voor de God van Olympus, Pavlos.

Binnen drie dagen is de liefde verklaard: hij houdt van mijn vriendin. En zij stiekem ook wel een beetje van hem, maar dat moet je in haar optiek nooit te snel erkennen! Dus houdt ze een beetje afstand. Maar Pavlos wil daar niks van weten.

Pavlos is het stereotype Griek: mooie man, getinte huid, donkere ogen waarin elke Hollandse vrouw verdrinkt, een enorme dosis charme, twee kinderen, een stukgelopen huwelijk en een sexy Grieks accent als hij Engels spreekt. Of eigenlijk spreekt Pavlos nauwelijks Engels, laat staan dat hij het schrijft. Nee, Pavlos is ook een macho en een patriot: hij houdt van zijn land en adoreert de taal. Als Pavlos en mijn vriendin elkaar zien, dan spreekt de liefde voor hen, maar zijn ze van elkaar verwijderd, dan verloopt de communicatie via sms. En dat kan nogal eens problemen opleveren. Zij smst in het Engels, hij stuurt iets terug in het Grieks. Gevolg: mijn vriendin moet dit laten vertalen door een Griek die Engels spreekt. En als een intens verliefd koppel aangewezen is op het vertalen van smsjes door anderen, dan kan dit nog wel eens genante situaties opleveren.

Het eerste smsje rolt de inbox in. Ik bied aan het smsje te laten vertalen door iemand. Vol goede moed loop ik naar Barman II: een lelijke en oudere versie van Pavlos. Mijn intuitie (gehard en ontwikkeld door de eerdere genante momenten uit mijn leven) waarschuwt me: "Neeeee, doe het niet! Dit wordt genant. Jongen!" Maar ik loop, want dat is het minste wat ik voor mijn vriendinnetje kan doen.

"Could you please translate this text message for me?"
"Sure." Het blijft even stil. "I want you."
"Excuse me?!"
"Yes, I want you", zegt Barman Lelijk nog een keer.
Ik dacht dat de Griekse mannen, en zeker barmannen, charmant en erg om de hete brij heen draaiend waren, maar dit is wel erg direct. Op het moment dat de woorden "I don't want you, you dirty bastard" bijna uit mijn mond schieten, bedenk ik me dat hij slechts heeft gedaan wat ik hem gevraagd heb te doen. Mijn wangen kleuren weer rood en terwijl ik "Oh, thank you" mompel, loop ik terug naar mijn vriendin. "Hij wil je", zeg ik, terwijl ik haar telefoon overhandig. "Althans, Pavlos dan."

Herman en ik

2010-02-11T15:37:00.000+01:00

Ik had een nieuwe telefoon nodig. Samsung, ooit gedacht dat dit mijn trouwe vriend was, bleek het na een maand te begeven. Ik ging voor de Nokia. Op naar de BelWinkel. Ik kom binnen, snuf een beetje nonchi rond en blijf dan voor de etalage met glinsterende, mij toelachende Nokia’s staan. Snel corrigeer ik mezelf: ik wil iets praktisch, zonder snufjes, zonder toeters en bellen. Ik wil sms’en en bellen, that’s it.

Al snel merkt een medewerker mijn dralende gedrag op. Wat in mijn hoofd afspeelt, uit zich meestal in mijn gedrag. Zo kan ik ook nooit zittend bellen, maar loop ik vaak een kilometer per telefoongesprek. Misschien moet de medewerker dit ook weten. Hij stapt op me af: “Mevrouw, kan ik u ergens mee helpen?” Ik draai me om. “Nou, graag.” De man die voor me staat is het prototype Herman. Omdat ik geen naamkaartje op zijn BelWinkel-blouse zie staan, noem ik hem dan ook maar Herman.

“Luister Herman, ik wil iets praktisch.” Ik gooi het hele ik-ben-lekker-alternatief-en-doe-niet-aan-alle-laatste-telefoontrends-mee riedeltje eruit. Herman kijkt verbaasd. Ik zie dat hij me inschat: Jonge meid, 20 jaar (je moet jezelf altijd een paar jaartjes extra geven!), leuke kleding, leuk koppie (beetje arrogantie mag ook). Niet het type dat een simpele Nokia koopt. Mijn type wil flitsend, piepend, trillend, internet, bluetooth, gadgets, spelletjes en nog veel meer. Dat wil ik, volgens Herman dan. Op mijn beurt schat ik Herman in: nerderig brilletje = nerd, de BelWinkel-blouse strak om zijn buik gespannen = te dik, een oog kijkt me aan, de andere kijkt richting de opening van mijn jas = bewust loensgedrag, zenuwachtig heen en weer lopend tussen de etalage en zijn computer = zenuwachtig door het stuk vrouwelijk schoon dat voor hem staat. Zoals ik al zei: arrogant zijn mag.

Herman en ik beginnen op basis van onze vooroordelen te handelen. En dat is ronduit grappig en super ongemakkelijk. Ik maak grapjes over Telfort en KPN, maar ook probeer ik met hem te levelen op het gebied van geheugenkaarten, telefoonhoesjes en MMS-SMS-GPS. Nog grappiger vind ik de situatie waarin me samen belanden als ik vraag of Herman al mijn foto’s en smsjes over wil zetten op de nieuwe Nokia. Niet alle foto’s en smsjes zijn voor andermans ogen bestemd, maar ik besluit Hermanus te testen. Het resultaat: hij begeeft het bijna. Erg grappig om te zien. Ik maak dus grapjes, en geloof me, als ik zeg dat ik grapjes maak, dan ben ik GRAPPIG! Lachen, gieren, brullen-grappig! Maar Herman lacht niet. Herman kijkt van zijn computerscherm naar mijn mobiel en van mijn mobiel naar zijn toetsenbord. Puur angstzweet verschijnt op zijn hoofd.

Ik eindig met een supersimpele Nokia van twee seizoenen geleden. Terwijl ik mijn spulletjes bij elkaar pak, bedenk ik dat al dat levelen helemaal geen zin heeft. Herman is anders en wij zullen nooit eens lekker op hetzelfde niveau kunnen kletsen. Ik besluit Herman maar ‘een raar mannetje’ te vinden en loop weg. Vlak voordat ik de winkel uitstap, hoor ik Herman nog net met zijn collega’s gniffelen: “Gnegnegne, wat een rare meid!” Zo, dat stukje wie-de-bal-kaatst-kan-‘m-terug-verwachten kan ik mooi in mijn zak steken….

Jongensjaren is een prachtig eerbetoon aan het leven van Martin Bril

2010-02-10T13:58:00.000+01:00

Toen het einde van zijn leven naderde, greep Martin Bril zich vast aan de herinneringen van zijn jeugd. Het was zijn droom dat er nog een boek kwam over zijn vroege leven. Voordat hij de definitieve selectie uit eerder gepubliceerd werk kon maken, overleed hij. Zijn nabestaanden maakten het werk af. Jongensjaren is het prachtige resultaat.

Lees meer...

De nieuwe Elizabeth Gilbert, Toewijding, is een bombastische chicklit

2010-02-07T12:20:00.000+01:00

De Amerikaanse schrijfster Elizabeth Gilbert brak door met Eten, bidden, beminnen en komt nu met het vervolg op dat boek: Toewijding. De nieuwe roman heeft een hoog chicklit-gehalte en barst van de hoogdravende metaforen en geforceerd gevatte opmerkingen. Gilbert herhaalt het trucje van haar eerste succesroman en slaagt daardoor niet in het schrijven van een vernieuwend boek.

Lees meer...

Mijn historische schatkist

2010-02-05T15:01:00.009+01:00

De nieuwe Florisboom

Een enorme kastanjeboom bij de ingang van het voor alle Muiderbergers bekende Echobos. 150 jaar oud was de boom, die de markering vormt van een historische plek in Nederland. In het jaar 1296 werd Prins Floris V van Holland hier vermoord door opstandige edellieden. In 1996 bleek de oude kastanje te ziek om te laten staan. Hij moest gekapt worden en plaats maken voor een jong boompje. Een stukje geschiedenis van Muiderberg stierf daarmee ook.

Ik kan me dit moment nog goed herinneren. 10 jaar oud was ik en ik zat op de Oranje Nassau School. Mijn leraar vertelde dat de zieke boom zou worden vervangen door een jong boompje, dat – hopelijk – zou uitgroeien tot een even majestueuze en gezaghebbende boom als de oude kastanje. Wij mochten deel uit maken van deze - voor Muiderberg - historische gebeurtenis; alle kindertjes maakten een tekening met hun wensen voor de toekomst. Alle tekeningen zouden in een kist begraven worden onder de nieuwe boom. Als het jonge boompje over 150 jaar ook ziek zou worden, zou de kist tevoorschijn komen en zouden mensen (wie wist ik toen niet en nu eigenlijk nog steeds niet) onze - inmiddels - historische tekeningen vasthouden. Het had iets magisch. Een schatkist begraven vol waardevolle jeugdherinneringen die een schatzoeker over 1,5 eeuw zou terugvinden!

Wat moest ik nou tekenen? Toen al, op 10-jarige leeftijd, schoten er allemaal toekomstperspectieven door mijn hoofd. Ik wilde rijk worden! Of nee, ik wilde rijk én gelukkig worden! Maar welk beroep wilde ik dan beoefenen? Dolfijnentemster leek mij de ultieme baan. Opeens bedacht ik me dat ik een enorme angst had voor vissen. Nee, geen dolfijnen dan maar. Ook wilde ik altijd kinderboekenschrijfster worden, een droom die altijd is blijven bestaan. Ik zou schrijven, mijn vriendinnetje Judith maakte de tekeningen. Ik weet zeker dat ik het ontzettend moeilijk heb gevonden slechts een droom te kiezen; ik had er zoveel.

Terwijl de herinnering aan dit moment zo levendig in mijn geheugen gegrift staat, weet ik niet meer wat ik uiteindelijk op dat papier heb getekend. Alsof de aanloop naar en de gedachte aan de historische gebeurtenis belangrijker waren dan het feitelijke onderwerp van mijn toekomst. En ook dat maakt de herinnering extra spannend. Wat zullen de opgraafmensen over 150 jaar op het papiertje van Elske van der Velden zien staan?

Langzaam dringt tot me door dat ik eigen geschiedenis heb geschreven en die in het dorp van mijn perfecte jeugd in de aarde heb verstopt. Dit geeft me het gevoel dat ik meer dan ooit besta. En plots weet ik wat ik op mijn papiertje wil zien staan: Elske was here. Muiderberg 1996.

Foto: http://www.tgooi.info/muiden/florisboom.php

Een lesje in Hongaarse vriendelijkheid

2010-02-02T19:50:00.004+01:00

Een weekendje Hongarije naar vriendinnetje A. Veel gelachen, veel gezien, maar vooral ook veel geleerd van en over een land dat ik voorheen alleen kende als vakantieland. En geloof me, een groot deel van de bevolking ziet Hongarije niet als vakantieland.

A. loopt tien maanden stage in Boedapest. Ze werkt in een opvanghuis voor moeilijk opvoedbare jongeren. Continue moet ze tussen de vechtende jongens springen, maar ook hoort ze de schrijnende verhalen aan van fysiek en mentaal misbruikte kinderen. Af en toe gaat ze op huisbezoek. Ze vertelt over haar ervaringen. Stroom en elektra zijn luxe goederen en mensen wonen in minuscule kamertjes op elkaar. Vaak hartverscheurende omstandigheden volgens mijn vriendinnetje.

Veel kritiek heeft ze op de regering. De socialisten hebben het land op de rand van faillissement gebracht. Enorme schulden en nieuwe leningen zijn de oorzaak. De Europese Unie mag de rotzooi straks opruimen. En weet je wat, misschien ook wel terecht. Als het zo wordt dat landen als Roemenie, Bulgarije en Hongarije lid mogen worden van ons samenwerkingsverband, dan moeten wij ook hulp bieden als het fout gaat. Had je je feiten maar beter op een rijtje moeten krijgen.

Naast de enorme financiële problemen van het Oost-Europese land, ziet de bevolking hoe de regering steeds meer kapitaal vergaart. De corrupte rakkers steken forinten in eigen zak, terwijl de bevolking verhongert. Mensen die geen werk hebben of te oud worden om te werken, ‘eindigen vaak onder de brug’, zegt A. Niks geen sociaal vangnet, niks geen AOW. Terwijl de rijken zichzelf verrijken, verarmen de armen. Niet voor niets reageren de soldaten die gewapend bij het parlement staan, paniekerig op een ieder die te dichtbij het gebouw komt. De situatie is zo nijpend en gespannen dat A. durft te voorspellen dat de bevolking binnenkort enorm in opstand komt.

Ik hou enorm van praten en integreren met locals als ik op vakantie ben. Je leert de cultuur van een land daardoor heel erg goed kennen. A. is dit weekend mijn local. Mooie bijkomstigheid: A. spreekt het Hongaars bijna vloeiend. Onmiddellijk wordt mij weer duidelijk dat taal een middel is om dichter bij de aard van een cultuur te komen. A. is dit weekend onze tolk en wat blijkt: achter de vaak geharde en norse gezichten van de Hongaren gaat een onverwachte vriendelijkheid en humor schuil.

Gemeend of niet de Hongaren maken gebruik van hun vermogen vriendelijk te zijn. Door hun geschiedenis of door het besef dat iedere forint telt, beseffen zij maar wat goed dat klantvriendelijkheid de eigen zaak doet staan of vallen. Efficiënt zijn ze niet; dertig minuten in de rij van de supermarkt staan terwijl de caissière op haar dooie gemak twee appels gaat wegen of even bij kletst met de buurvrouw is heel erg normaal. Maar vriendelijk zijn de Hongaren des te meer.

Wat een desillusie was dat toen ik samen met vriendinnetje L. aankwam in Nederland. Op Utrecht Centraal komt zij er achter dat ze haar portemonnee in de trein heeft laten liggen. In volle paniek rennen we naar de informatiebalie van de NS. Hier wordt ons door Chagrijnige Sjakie, die niet op of om keek, verteld dat we in de rij bij de andere informatiebalie moeten gaan staan. En nee, hij kan niks voor ons doen. Wij lopen weg, hij gaat verder met niks doen, samen met zijn twee andere nutteloze collega’s.

Aangekomen bij de volgende informatiebalie moeten wij vijftien minuten wachten. De tijd tikt door. L. wordt nerveuzer, ik steeds pissiger. Zodra we eindelijk aan de beurt zijn, komen we terecht bij Blonde Beppie die net als Chagrijnige Sjakie ook veel plezier uit haar baan haalt. Haar uitermate onvriendelijke gedrag doet me vluchten in mijn fantasiewereld. Ik bedenk me dat Bep vanochtend vroeg verlaten is door haar man en er vandoor is gegaan met een prachtige vrouw die op mij lijkt. Ze had al geen ambitie, maar nu ze ook geen kerel meer heeft om op te steunen, zakt de moed Bep in de schoenen. Terug naar de realiteit.

Bep luistert niet. Meerdere malen leggen wij uit in welke trein we zaten, hoe laat deze ging en hoe de portemonnee eruit ziet. Bep schrijft het omgekeerde op. “De trein vertrok om 12:52 uit Best.” Bep begint te pennen: ‘Vertrek trein 13:58.’ Als ze er achter komt dat de informatie die ze zojuist naar de conducteur van de verkeerde trein heeft doorgebeld, onjuist is, zoekt ze een zondebok. Ik. Doordat ik haar informatie gaf, en niet de persoon van wie de portemonnee is, heeft ze het verkeerd opgeschreven. Allemaal mijn schuld. Ik moest dus maar even heel erg gauw mijn mond houden. Ik ben weggelopen, op zoek naar Beps man.

Nederlanders zijn als een kind dat altijd mag snoepen wat hij wil. Het kind wordt verwend en steeds vervelender. Hoe meer het kind heeft en krijgt, hoe irritanter. Hoe kan het dat mensen die het zo verschrikkelijk goed hebben - vergeleken met de bevolking van Hongarije bijvoorbeeld - zo verzuurd zijn? Wij zouden moeten lachen, moeten dansen, moeten zingen van geluk. Wij zouden iedere dag in onze handjes moeten knijpen met de omstandigheden waarin wij leven! Maar in plaats daarvan kijken we de hele dag alsof we in een zure appel bijten. De Hongaren, die hebben het recht om zo te kijken, maar helaas kunnen zij zich geen zure appel veroorloven, letterlijk (te duur) en figuurlijk (zuur kijken is slecht voor de zaken). Wij Nederlanders zijn zo gericht op efficiëntie dat we klantvriendelijkheid in de dienstverlening volledig vergeten. Zolang alles maar op rolletjes loopt, is het wel goed, maar juist die aangename omgang met andere mensen maakt dat dienstverlening zoveel efficiënter kan verlopen.

Hongarije dient haast nooit als voorbeeld voor andere landen, maar op een gebied kunnen wij hufterige Hollanders nog eens wat van ze leren. Zet die verwende smoeltjes om in een vriendelijke lach. En dan nog even een cliché: verbeter de wereld, begin bij jezelf. Daarom ga ik de eerstvolgende keer dat ik op Utrecht Centraal ben terug naar Bep en stel haar voor aan Sjaak. Zo ben ik dan ook wel weer.

Loyaliteit en liefde in een gewetensstrijd verwikkeld in Maidentrip

2010-01-25T09:46:00.003+01:00

Een gevecht tussen loyaliteit en liefde, daar draait het in de roman Maidentrip van Marjon Sarneel om. De Nederlandse Heleen laat huis en haard achter en reist haar Griekse geliefde Dimitri achterna. De confrontatie met geesten uit het verleden en de moeilijke keuze om bij haar ware liefde te blijven, verscheuren Heleen. Maidentrip is een heerlijke roman die de lezer doet nadenken over gewetensvragen, loyaliteit en grensoverschrijdende liefde.

Lees meer...

Het SieboldHuis toont heldhaftige Japanse tatoeages in mooie prentencollectie

2010-01-25T09:45:00.002+01:00

Draken, pioenrozen, kersenbloesem en karpers. Typische Japanse beelden die helden uit de oosterse geschiedenis trots op hun lijf droegen. De tentoonstelling Japan Tattoo in het SieboldHuis in Leiden geeft een helder en intrigerend overzicht van Japanse tatoeages in de prentkunst van de afgelopen 200 jaar.

Lees meer...

De nieuwe Noordervliet is spannend tot de laatste bladzijde

2010-01-25T09:44:00.003+01:00

Twee verhalen, twee werelden, twee vrouwen, die allebei een mysterieus verleden kennen. In haar nieuwe roman Zonder noorden komt niemand thuis laat Nelleke Noordervliet de spanning regeren. Een roman die haar kracht ontleent aan een goed opgebouwd verhaal en intrigerende personages.

Lees meer...

Winterliefde is als een warme winterdeken

2010-01-25T09:42:00.003+01:00

Als een wollen deken in de winter, zo voelt het nieuwe boek van Carel Donck. In 2008 debuteerde hij met zijn roman De nachtmoeder. Winterliefde is de tweede roman van zijn hand, waarin de lezer ondergedompeld wordt in de wereld van schaatsen, liefde en melancholiek.

Lees meer...

De Grenzeloze Generatie der Yupperige Muiderbergers

2009-12-03T16:05:00.003+01:00

De Volkskrant van woensdag 2 december 2009, pagina drie, binnenland, links onderaan. Daar staat het. “Jongeren geboren na 1986 zijn volgens het boek De Grenzeloze Generatie narcistisch, materialistisch en niet betrokken. Met dank aan hun ouders, die te weinig grenzen stellen.”

Drie punten:
1. Ik voel me aangesproken; de jongeren uit 1986 zijn eigenlijk precies hetzelfde als de jongeren uit 1987, 88, 89 etc. Ik hoor daar dus bij.
2. Ik ben het volledig oneens met die eerste zin. Jongeren zijn helemaal niet grenzeloos geworden!
3. Ik ben het volledig eens met die laatste zin: de jongeren die wel grenzeloos zijn (er zitten altijd een paar van die grensoverschrijders tussen), moeten eens goed met hun ouders om de tafel gaan. Bij hen ging het namelijk fout.

Ik werd dan ook pissig toen ik het zoveelste over-een-kam-bericht las over mijn generatie. Het is een beetje zoals wij Nederlanders de Turkse en Marokkaanse immigranten (of: Nieuwe Nederlanders zoals ze tegenwoordig genoemd moeten worden) ‘be-generaliseren’. Gaan een paar immigranten in de fout, dan gaan ze allemaal in de fout. Zijn een aantal tieners en twintigers egoïstisch, dan zijn we het allemaal. Dat wordt dan een heel eenzaam bestaan, als we gezellig met z’n allen niet met z’n allen bezig zijn. Maar de meeste mensen die ik ken, zijn betrokken, meelevend en attent. Altruïstisch, niet hedonistisch.

Ik geef toe, ook in ‘mijn’ generatie zitten een aantal rotte appels. Iedereen kent er wel een paar. Over deze jongeren gaat mijn derde punt. Zodra een nieuwsartikel de teloorgang van de normen- en waarden van de jongste generatie bespreekt, zien veel mensen gelijk die groep jongens en meiden op de hoek van de straat, sigaretje in de mondhoek en gore taal uitslaand. Maar waarom is de jeugd toch altijd de boosdoener? Waarom is het altijd ‘die jeugd van tegenwoordig’? Ik kan je zeggen, waar we echt voor moeten vrezen, is egoïsme en hedonisme bij de ouders van de jongeren van mijn generatie. En dan vooral de ouders die zich tot de bovenlaag van de bevolking mogen rekenen en zich daar ook naar gedragen.

Muiderberg, het dorp waar ik opgroeide, was ooit het fantasiedorpje van elk gezin. Een straatbarbeque op het strand, zeilen op het IJsselmeer, veel groen en op een half uur afstand ligt Amsterdam. Er heerste een echt ons-kent-ons gevoel. Ik groeide op, verhuisde naar Groningen en kwam af en toe nog eens thuis. En toen sloeg de bom in.. Mijn dorp was volledig verkracht door de toestromende Yuppenorganisatie. Laten we ze Nieuwe Muiderbergers noemen, dat zou minister Van der Laan leuk vinden. Gevolgen? Dikke BMW’s, Mercedessen en PC-Hooft trucks vullen niet alleen de parkeerplaatsen van de eigenaren, maar ook van de buren, de buren daarnaast en de mensen aan het eind van de straat. Want nee, een auto is niet genoeg, het moeten er minstens drie zijn. Eigenlijk om de buurtjes naar de kroon te steken, ook al kan het de buurtjes geen ene fuck schelen hoeveel prestigesymbolen je voor je huis hebt staan. Maar er is tegenwoordig vooral geen ons-kent-ons gevoel meer. Waar iedereen, bekenden en onbekenden, elkaar voorheen altijd gedag zei, wordt nu de neus in de lucht gestoken en stram doorgelopen.

Het Gooi heeft haar intreden gedaan in Muiderberg. En daarmee egoïsme. Daar zitten de Burberry en Ralph Lauren kloontjes op het terras van de strandtent waar ik mijn eerste bijbaantje had. Ze schreeuwen net zo lang en hard totdat zij aan de beurt zijn. De eveneens in Ralph Lauren-kleding gestoken kindertjes van de Ralph Lauren kloontjes rennen schreeuwend en ongecontroleerd over het terras. Of die kakvrouw met haar kakkleertjes en haar opgespoten lipjes die voordringt in de rij van de supermarkt. “Halloooo, kassa biiiiiiiiiiijjj!!!”, schreeuwt ze ongegeneerd door de lokale Spar. Zolang zij maar snel geholpen wordt.

En dat is mijn punt. Het beeld van de yuppenouders die leven voor zichzelf, wordt onmiddellijk geprojecteerd op de kinderen. De Grenzeloze Generatie leert de eigen kinderen Grenzeloos te zijn. Het idee dat kinderen alles maar moeten kunnen en doen, is centraal komen te staan. Vrij opvoeden is de norm geworden. En ja, dan gaat het inderdaad fout met deze laag van ‘mijn’ generatie.

Een voor mij tot nog toe onbekende (maar zeer gewaardeerde) Muiderberger besloot in te grijpen. Met een fles spa in de hand staat hij achter een Nieuwe Muiderberger in de rij bij de kassa. De vrouw in kwestie – Yupje - is het type dat nog nooit een uurtje heeft gewerkt, omdat de mannen in haar leven het allemaal al voor elkaar hebben. Pappie is directeur bij die ene grote bank, manlief heeft via zijn corpsmaatjes een goed betaalde baan bij dat ene kantoor. Yupje heeft haar zoontje ook mee uit winkelen genomen. Het kindje mag een klein karretje duwen. Bij de kassa aangekomen, begint het afstammelingetje van man en vrouw Yup te dreinen: het winkelwagentje botst continue tegen de schenen van de persoon voor hem. De meneer in kwestie draait zich om: “Mevrouw, kunt u uw zoontje misschien even bij u houden?” Yupje kijkt de meneer verbaasd aan: “Maar meneer! We leven toch in een vrij land? Ik voed mijn kind dan ook vrij op!” Yupje kijkt tevreden en legt haar spullen op de band. De zeergewaardeerde Muiderberger met de fles spa komt in actie. Razendsnel draait hij de dop van de fles en giet de volledige inhoud over Yupje’s hoofd. Zij draait zich verbijsterd om. Zeergewaardeerde Muiderberger: “Ja. We leven toch in een vrij land?!”

Uit angst voor de Grenzeloze Generatie der Yuppen ga ik binnenkort maar eens de PVV-M oprichten: Partij Voor de Vrijheid van Muiderberg. Zeergewaardeerde Muiderberger wordt mijn partijaanvoerder. En dan laat ik alle Nieuwe Muiderbergers uitzetten. Ik zal laten zien dat ik heel goed weet wat grenzen zijn…

Genant

2009-11-26T17:25:00.008+01:00

Die momenten. Iedereen kent ze wel. Vol onderuit gaan in de bioscoop. Bak popcorn over jou en de hele zaal heen gesmeten. Vol onderuit gaan voor de supermarkt, zodat zelfs die zwerver voor de deur zich een rotje lacht. You’ve made his day. Ik heb dat soort momenten helaas vaker dan anderen.

Opvallend is dat mijn meest genante momenten vaak en passant bij de dokter gebeuren. Ik moest mijn rug laten nakijken. Niks ernstigs, gewoon een check-upje. Terwijl ik daar in mijn bh zit, kijkt de dok naar mijn rug. Opeens vraag ik me af of hij het allemaal wel goed kan zien. Hulpvaardig als ik ben, besluit ik hem een handje te helpen: “Moet die bh misschien uit? Lijkt me iets gemakkelijker voor u.” Terwijl mijn hand al richting bh-sluiting gaat, draai ik me om en kijk in het verbaasde gezicht van de dok. “Uhh, zo lukt het wel hoor, ik ben eigenlijk al klaar”, haast hij zich te zeggen. Met roodgekleurde wangen trek ik mijn trui weer aan. Alsof ik hem even de appels van Eden wilde laten zien! Tsss...

Dat zou niet nog eens gebeuren, hield ik me voor. Een tijdje later was het weer zover; last van de hartstreek. Dat heeft iedere gezonde 23-jarige vrouw die haar uitgaansleven waardeert. Niks bijzonders. Op naar mijn oude vertrouwde huisarts. Hij voelde de bui al hangen en schreef snel een verwijsbriefje naar het ziekenhuis. Was hij mooi van me af en kon ik mijn technieken toepassen op de cardioloog. Vol frisse moed fiets ik naar het UMCG. Daar blijkt dat ik onmiddellijk de bh op de klerenhaak kan hangen. ‘Die winden er ook geen doekjes om’, denk ik nog. Terwijl de co-assistent wat kloddertjes gel op me smeert en een paar echo’tjes maakt van mijn hart, komt The Big Man himself binnen: de cardioloog. Bepaald geen Doctor McDreamy, maar wel een man met autoriteit. De assistent geeft me een tissue om de gel weg te halen. De cardioloog komt op me af en steekt zijn hand uit. ‘Nah, wat een nuchtere kerel dat hij dat vieze gel-doekje voor mij wil weggooien’, denk ik nog. Ik overhandig hem de smerige tissue en zijn gezicht verstrakt. Razendsnel komen mijn eerste lessen socialisatie weer terug en bedenk ik me dat een hand uitsteken in de Nederlandse cultuur staat voor een begroeting. In plaats van mijn eigen hand ligt de gel-tissue in de hand van de vooraanstaande cardioloog. Oeps…

Het is raar, want ik denk lang na voor ik iets zeg en ik flap er nooit zomaar iets uit zonder tien keer te bedenken of ik iemand kwets met mijn opmerking. Helaas laat die karaktereigenschap me op de meest cruciale momenten wel eens in de steek. Vandaag moest ik voor een interview naar een muziekorganisatie in Groningen. De directeur laat me na afloop van het gesprek nog wat oefenruimtes zien. Ik wist tot dat moment niet dat ik het syndroom had, maar opeens komt de Gille de la Tourette er in alle hevigheid uit: “En als ik nou de HOER! Uhh.. ik bedoel HOER! Nee, HOER!” Hallo, wat is dit?! Ben ik al mijn beleefdheidsnormen vergeten? Nog een poging: “Sorry, ik bedoelde natuurlijk te zeggen, als ik deze ruimte wil HOEREN! Nee! De HOER!” Daar is het weer: het prachtige schaamrood dat mijn kaken flatteert. Ditmaals ook uit pure frustratie. Het enige wat ik wilde vragen, is of ik een van die oefenruimtes ook kon HUREN! Genant...

Na elk van deze genante situaties bedenk ik me dat ik echt niet de enige sukkel kan zijn. Dat er daarbuiten iemand moet zijn die genante momenten aantrekt, die gewoon puur genant IS. Ben jij zo iemand? Laat het me dan vooral weten! Is goed voor mijn zelfvertrouwen, snap je...

Aanpassen

2009-11-05T09:23:00.001+01:00

Een van de vele kritieken die mijn ouders op mij afvuurden tijdens de puberteit (naast de kritiek dat ik altijd het laatste woord wilde hebben: sowieso niet waar…) was dat ik het kernbegrip ‘aanpassingsvermogen’ niet had meegekregen bij mijn geboorte. In de vele jaren die ik ondertussen wijzer ben geworden, heb ik mij gericht op het ontwikkelen van deze door de mensheid aangeleerde drang om zich naar het algemeen geaccepteerde te conformeren. Ondertussen wil het feit dat ik cum laude zou afstuderen, zou er een masteropleiding Aanpassen aangeboden worden. Deze genialiteit in het wegcijferen van de eigen ‘ik’ en het onvoorwaardelijk overgeven van de persoonlijkheid aan de groep, was voornamelijk een resultaat van langdurig van huis weg zijn, oftewel reizen.
Met het verlaten van het veilige nest ontvouwde zich een nieuwe visie op de wereld. Thuis is het namelijk zo dat mijn lichtelijk afwijkende gedrag ondertussen geaccepteerd wordt. Mijn ouders zagen me dan ook met veel vreugde de wijde wereld intrekken om te ontdekken hoe andere mensen en culturen op mij zouden reageren.
Het was een verschrikking. Al snel merkte ik dat reizen één groot aanpassingsevenement is en dat niet veel mensen je accepteren als je almaar je eigen weg gaat. Ik besloot te veranderen. Ik ontwikkelde al snel een aanpassingspatroon dat ik tot op de dag van vandaag toepas in sociale situaties.

Creatief aanpassen
Creatief aanpassen wil zeggen dat de persoon in kwestie de culturele normen en waarden aanleert, maar plaats laat voor een stukje eigen interpretatie. Hét voorbeeld van creatief aanpassen is doen alsof je de in dat land gebruikelijke taal spreekt. Het uitslaan van krampachtige geluiden die iets weg hebben van het autochtone spraakgebruik zijn volkomen gebruikelijk bij deze vorm van aanpassen. Hierbij hoort het idee dat je maar vaak genoeg zakken chips moet kopen bij de IGA om uiteindelijk de woorden ‘spaart u ook Airmiles’ te kunnen onderscheiden in het onverstaanbare Montrealse Quebecois. Vervolgens pas je pure logica toe en neem je aan dat de caissières deze vraag altijd stellen als je voor de zoveelste keer comfortvoedsel komt kopen. Je antwoordt met een beleefd ‘non’ en, voila: het aanpassen is op creatieve wijze voltooid! Het feit dat ze eigenlijk vroegen of je die zakken chips niet eens zou verruilen voor een gezond stukje fruit doet er niet toe. Je past je tenslotte dubbel aan: en je spreekt verminkt Frans en je vermengt je met de Noord-Amerikaanse cultuur door de consumentenafdeling ‘vet vreten’ een handje te helpen.
Een ander voorbeeld in de categorie ‘je creatief aanpassen via taaluitingen’ is te vinden in Australië. In dit backpackersland ondervind je aan den lijve het vermakelijke aanpassingsvermogen van Nederlanders. Nederlanders hebben er een handje van om na één dag al te strooien met G’day mates! en compleet met cowboyhoed- en laarzen de straten van het cosmopolitische Sydney te bewandelen. Resultaat: super genante situaties voor andere Nederlanders. Ik ben er dan ook als de kippen bij om mij voor te doen als Elske from Norway.

Selectief aanpassen
Deze vorm van aanpassingsvermogen houdt in dat je er simpelweg voor kiest je niet aan te passen.
Bij selectief aanpassen heeft de reiziger in kwestie een wel afgewogen keuze gemaakt om zich simpelweg niet aan te passen. Het gaat hier om omstandigheden waarbij de culturele normen en waarden zo ver van je eigen bed staan, dat het niet mogelijk is je aan te passen.
Als toelichting wil ik graag een anekdote vertellen van mijn reis samen met een vriendin door Oost-Europa. In Slowakije besloten we the beaten track te verlaten en een paar dagen in de frisse berglucht van Terchova te verkeren. Alles fijn en wel, totdat we de bus terug naar Zilina moesten pakken. Het was een zonnige dag en de bus zat volgepakt met vrouwen die even een dagje gingen shoppen in het grijze Zilina. De vochtigheidsgraad was hoog. Gelukkig hadden wij beiden een plekje weten te bemachtigen, tot afgrijzen van die ene hoogbejaarde vrouw die nu steunend en puffend tegen de busdeur stond gedrukt. Op dit punt hadden we ons nog goed aangepast: alle jonge kids zaten op de comfortabele en koele stoelen terwijl de 65-plussers zich moesten vastgrijpen aan de stalen spijlen aan het plafond. Net Nederland. Terwijl we net op het punt stonden positieve commentaren te uiten over dit staaltje pro-jeugdigheid, kwam er een vrouw binnen die zich onmiddellijk vastgreep aan de reling boven ons hoofd. De arm ging omhoog en, als in slowmotion, verscheen er een oerwoud waar het Amazoneregenwoud U tegen zou zeggen. Echt, als mensen tegenwoordig dan toch regenwouden willen neerkappen, ga naar Slowakije! Op dit punt aanbeland besloot ik voor het eerst dat het tijd was voor een verandering in aanpassingstactiek. Voorzichtig keken mijn en vriendin en ik elkaar aan met dezelfde verafschuwing in onze blik. Ik zag haar denken: Leuk dat aanpassen, maar moet ik nu ook zo'n grasmat gaan kweken? Het antwoord kwam toen we beiden tegelijk fluisterden: "Gadverdamme, dat nooit hoor!"

Omdat een verhaal altijd een moraal moet hebben, zal ik me daar maar aan aanpassen. De moraal van dit verhaal is dat aanpassen een kunst is. Tijdens het reizen ben je het verplicht aan het land waar je te gast bent, maar ga niet mee in alle gekte. Je hoeft echt geen stierenvechter in Spanje te worden, Communist in China of Korsakoviaan in Rusland. Denk creatief en selectief. Dan kom je er wel.

Mijn geheime leven

2009-11-03T14:35:00.015+01:00

Heb je je eigen naam wel eens gegoogled? Zou je toch eens moeten doen, want je komt regelrecht in een parallel universum terecht.

Een fantasiewereld gaat voor me open. Opeens blijkt Elske van der Velden dirigent te zijn van een gospelkoor. Ik ben getrouwd met René. Best raar, want ik zou nooit met een man trouwen die René heet. Maar toch is het zo. Ik woon in Dongen en samen met mijn man René zijn wij de dirigenten van het koor Faith Gospel Singers opgericht in oktober 2007. We tellen ondertussen 45 leden. Ons koor is onwijs enthousiast over ons en we treden onder meer op in stadstuin de Schelp en de St. Jans Basiliek; voor al uw feesten en partijen. Ik heet overigens niet voor niets Elske. Dit is een afgeleide van Elisabeth; God is degene bij wie ik zweer. En met mijn koor vervul ik de belofte van mijn naam. Vol overgave hef ik de handen als in gebed, mijn witte blouse trekt strak en mijn rode krullen dansen mee op de prachtige noten die door de lucht zweven. Ik geniet, ik hou van mijn gospelkoor.

Ruw word ik uit mijn muzikale dagdroom gewekt. Was ik altijd maar Elske van der Velden. Maar ho, er wachten nog meer alternative universes op me!

Wat blijkt? Ik ben niet alleen een dirigent uit Dongen, ik ben ook een fanatiek beoefenaar van atletiek (wat zou mijn vader trots zijn!) geboren in 1989 . Ik loop hard. En niet zomaar hard, maar keihard! Ik ben lid van GVAC, de Groot Veldhovense Atletiek Club. Tijdens de No Limits Cross te Bladel won ik de 4000 meter! Oke, er was maar een tegenstander, maar toch. Ik loop ook horden, maar daar ben ik iets minder goed in. Tja, je moet toch over van die dingen heen, he. Dat wil gewoon niet altijd.

Terug naar de eerste hits van Google. Ondanks het feit dat het me fantastisch lijkt eens een dag dirigent of fanatiek atletiekster te zijn, ben ik blij met wat ik zie, namelijk mijn eigen leven: mijn eigen blog, een site waar ik voor schrijf en wat artikeltjes die ik voor mijn studie heb geschreven. En wat blijkt, mijn grootste succesartikel 'Burger King maakt body spray voor mannen' is zelfs overgenomen door een echte kenner. Wat is het heerlijk om gewoon Elske van der Velden te zijn.

De brul van de leeuw

2009-10-14T11:09:00.000+02:00

Een mannetjesleeuw loopt tussen het gele koren-achtige gras door. Vier leeuwinnen liggen langs de weg en twee andere mannetjes hebben zich uitgestrekt naast het open veld. De eerste leeuw loopt richting een groep springbokken, zebra’s en gemsbokken. Hij bereidt zich voor op zijn eerste maal van de dag. Een fantastisch gezicht voor de Etosha-bezoeker.

Ook wij staan met z’n vieren langs de kant van die weg richting de waterhole Kalkheuwel. Ik rijd. Dat is op zich al een wonder, helemaal gezien de enorme Toyota-bak die onder mijn achterste zit. De vroege morgenzon strijkt over de gouden vlakte. De beweging van de leeuw lijkt vertraagd door de loomheid van de dag. De andere leeuwen heffen zo nu en dan het hoofd, alsof ze controleren of het oudste mannetje het wel goed voor elkaar heeft.

Meer en meer auto’s verzamelen zich langs het leeuwenhol. We besluiten in ons raam te gaan staan om een optimaal uitzicht te krijgen van de jagende katachtige. Linkerbeen omhoog, rechterbeen volgt. Ik bevind me in hurkzit. Lijf rechts naar buiten, slangenmens dat ik ben. Wat ben ik toch heerlijk lenig en jong, bedenk ik me nog. Maar dan… Het linkerbeen beweegt richting stuur. De leeuw in het open veld loopt onverstoord door, niet wetende wat er zo gaat gebeuren. De linkerknie zet zich vast op het stuur en terwijl iedereen zijn verrekijker scherpstelt en de leeuw zijn spieren aanspant om te rennen, bega ik de fout: mijn knie drukt harder op het stuur en TUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUT. Rust verstoord.

De wildernis van Windhoek

2009-10-08T08:39:00.003+02:00

Eindelijk uit de grote zandhoop te voorschijn gekomen, verblijven we in Windhoek (hoofdstad van Namibië) in een leuk pensionnetje. De boerewors op de braai zijn we ondertussen zat en dus verdienen we een avondje uiteten in de stad. En zoals het een echte anti-toeristen familie betaamt, nemen wij geen taxi, maar de benenwagen. Wij zijn dol op de benenwagen; vooral dat gedeelte met die benen die bewegen. Nadat wij het grote, ijzeren hek van Pension Cori met onze speciale sleutel achter ons dicht hebben gezoomd, komt een meisje van het pension ons achterna. Of wij echt van plan zijn te gaan lopen. Verbaasd kijken wij haar aan met een blik van: ‘Zeg meissie, wij kennen de wereld ondertussen wel aardig, hoor, en er is niet veel dat ons van de benenwagen in de taxi doet bewegen.’

Het meisje weet ons al gauw te overtuigen toch maar een beetje op te passen in nachtelijk Windhoek. Zodra de zon ondergaat, verandert Windhoek namelijk in een wild, crimineel oord waar het tuig achter de blanke toerist aanrent. Of waar taxichauffeurs een mes op je keel zetten en je van je geld ontdoen. Ik zie meteen het beeld voor me van de sluipende leeuw en de onberekende springbok. Al heeft deze springbok wel een dik gevulde portemonnee in zijn achterzak.

Onze naïviteit heeft plaatsgemaakt voor klungelige oplettendheid. We besluiten te pinnen. Een zeer ‘verstandig’ besluit als het daarbuiten krioelt van de criminelen en het ook nog eens Pay Day blijkt te zijn. Mensen met dikke pakken geld onder hun arm, dat levert automatisch extra criminaliteit op. Mijn moeder loopt naar binnen, gevolgd door mijn vader en ikzelf. Mijn broer blijft buiten staan. Achter mijn rug stopt een auto en een netgeklede kerel in een groene polo stapt uit en loopt achter ons aan. Hij haalt keurig zijn pinpas te voorschijn, maar maakt geen aanstalte te pinnen. Hij draalt om ons heen. Alles riekt naar een overval. Vervolgens komt een beveiligingsbeamte achter ons staan terwijl mijn moeder het geld uit de automaat trekt. De man in de groene polo kijkt nog een keer sluiks opzij, voordat hij naar buiten loopt en in de auto springt.

Springbokkies gered uit bek van Leeuw. De beveiligingsman vertelt ons dat de Groene Polo hem een paar dollars aanbood in ruil voor een toegeknepen oogje terwijl hij ons zelf zou beroven van ons pasgepinde geld. De beveiligingsbeamte is onze held,; wonderlijk genoeg ging hij niet in op deze poging tot corruptie. Security Guard saves the (Pay) Day!

De wildernis van Windhoek is een kleinschalig voorbeeld van een veel groter probleem waardoor veel delen van Afrika onbestuurbaar worden; corruptie.De politie neemt geld aan van criminelen of kijken de andere kant op als er smsjes binnenkomen op het speciaal aangemaakte nummer bij overvallen (4444, voor het geval je het ooit nog nodig hebt). Maar ook op hoger, nationaal niveau zwermt het in Afrika van de corrupte politici. Niet het democratische principe van ‘dien het volk’, maar het uitgangspunt ‘vul den eigen zakken’ staat voorop. Namibië leek tot nu toe een haast corruptievrij land met een goed werkend democratisch systeem; uniek voor Afrika. Maar in Windhoek dromt het criminele volk samen om toeristen op een onbewaakt moment, of soms dus zelf op een ‘bewaakt’ moment, te overrompelen.

De grap is dat wij de hele vakantie al op zoek zijn naar avontuur en nu het ‘avontuur’ ons tegemoet komt waaien, kijken wij als angsthazen voortdurend over onze schouders. De wildernis van Windhoek heeft ons ontdaan van onze naïviteit. En ja, ik schaam me wel een beetje, maar uiteindelijk hebben we ons toch overgegeven; vier springbokkies zaten die avond terug in een (veilige!) taxi terug naar Pension Cori. De wildernis heeft het gewonnen van de benenwagen.

Thank God it’s Himba-day

2009-10-08T08:35:00.006+02:00

“Geeeeorge? Can you tell me; when will it be Himba-day?” Een Amerikaanse toeriste richt het woord tot haar tour-guide.
“On Friday.” Het is niet George die reageert, maar een van haar andere medereizigers aan de lange eettafel in Palmwag, Namibië.
“Well, what day is it today then?”
“It’s Thursday”
“Oh! So tomorrow it’s Himba-day?”
Gerustgesteld en vol enthousiasme gaat de vrouw verder met eten.
“But what time will we be back tomorrow?” Een andere Amerikaanse doet weer een poging om George aan het praten te krijgen. Ditmaal met succes.
“Around four o’clock, Mary.”
Ook Mary lijkt gerustgesteld; heel erg leuk die bezoekjes aan etnische bevolkingsgroepen, maar zolang we maar wel tijd overhouden voor een douche, warm eten en een boekje.

Raar is het niet dat er en masse tours geboekt worden naar Himba-villages, jammer is het wel. De Himba’s zijn een prachtige bevolkingsgroep woonachtig in Kaokoland, noord-westelijk Namibië. Ze zijn een minderheidsgroepering en vormen slechts 1 procent van de totale bevolking van 2 miljoen mensen in Namibië. Ze leven van hun eigen vee; hoe meer vee, hoe meer aanzien.

Wat de Himba-bevolking zo aantrekkelijk maakt voor toeristen is hun nog redelijk primitieve manier van leven (voor ons Westerlingen dan) en de traditionele manier van kleden van de Himba-vrouwen. Met een soort okerkleurige modder smeren ze hun lichamen in. Zelfs de haren zijn vastgeplakt met het dikke smeersel. Op het hoofd prijkt een hoofdtooitje. Met borsten ontbloot en slechts een rok van dierenhuid aan zijn ze een bezienswaardigheid voor de Westerse Meute. Ook door SBS6 bleven de Himba’s niet onopgemerkt; de schandalige programma’s ‘Groeten uit de Rimboe’ en ‘Groeten terug’ zijn het resultaat.

Ik beland in Namibië met mijn ouders en broer. Al gauw ontdekken wij de Himba-mania en beslissen we dat wij nooit een tour zullen boeken om ‘aapjes te kijken’, want dat is het! Wij doen het wel op onze manier.

En onze manier werkt. We ontmoeten de bijna naakte Himba-vrouwen per toeval. In de supermarkt bijvoorbeeld. Achter een winkelwagentje loopt de betoverende okerkleurige gestalte. Of bij de kassa. Opvallend is dat de vrouwen er traditioneel uitzien, maar de mannen netjes gekleed gaan.

Zo’n man komen we ook tegen tijdens onze lunchpauze. Terwijl wij rustig genieten van onze broodjes onder een schaduwwerpende boom langs de snelweg, komt er vanuit het niets een gestalte uit de bosjes gelopen. Na een korte groet gaat hij voor onze tafel staan. Na de eerste onwennige stilte (lange stiltes laten vallen, is hier niets raars) merken we dat de Himba-man wel erg verlekkerd naar het eten voor ons kijkt. Of hij misschien ook wat
wil. Gretig knikt hij van ja. Hij kiest een broodje met salami zonder boter en een glas zoete nectardrank. Een man met smaak, als je het mij vraagt. Vlak voor hij zich op een boomstronk naast ons nestelt, legt hij zijn enorme kapmes een stukje van ons vandaan. Manieren. Vervolgens komt het gesprek flink op gang. Hij zit, wij vragen.
“So, do you live here?”
“Yes!”
“Where were you walking to?”
“Yes, yes!”
“O, oke. Well, do you have cattle?”
“Yes!”
“Do you also hunt?”
“…”
Hij geniet duidelijk van zijn broodje. Uit beleefdheid blijft hij bij ons zitten, we zijn volgens zijn termen tenslotte gastvrij geweest door hem eten aan te bieden. Ook blijft hij vriendelijk lachen. We raken zo langzamerhand een beetje uitgevraagd en beginnen onze spulletjes weer in te pakken. Een minuut later staan er drie kindertjes om ons heen. Het woord is rondgegaan dat vier blanken langs de weg gratis brood uitdelen. Hoe weet ik niet, maar het woord of misschien wel de geur ging rond.

Een aantal van onze ervaringen met Himba-mensen gaan ook gepaard met schreeuwen, stenen gooien en hand- en armgebaren die wij meteen interpreteren als uitingen van intense boosheid. Ik snap die reactie. Wij blanken, in onze dure auto’s, mooie kleren en geld komen even mensen kijken, alsof ze achter hekken in een dierentuin zitten. Hopelijk dringt het ooit nog eens tot ons door dat het allemaal gewoon maar mensen zijn. Mensen die dan wel anders gekleed gaan en andere normen en waarden hebben, maar het niet verdienen om als dieren te worden behandeld. Himba-day moet afgeschaft worden en weer gewoon vrijdag worden. Thank God it’s Friday, not Himba-day. En de Groeten uit de Rimboe!

Stringtime

2009-08-24T11:14:00.003+02:00

Dat rokje. Gekocht rond de eeuwwisseling. Toen zat ‘ie nog los, nu sluit ‘ie mooi strak rond mijn heupen aan. Wit met lichtblauwe streep. Kort. Eigenlijk te kort voor mijn leeftijd, maar hij past. En als kleding van toen je zestien was nog past, dan draag je het. Zoiets als ‘wie de schoen past, trekke hem aan’. Zo werkt dat gewoon.

Het is een warme dag in augustus. Het is zo’n dag waarop elke keuze die je maakt een verkeerde is.

Foute keuze 1: Je besluit boodschappen te doen, ook al ligt er nog het een en ander aan beschimmelde etenswaren onderin de koelkast.
Foute keuze 2: Je besluit ‘het rokje’ weer eens uit de kast te halen, omdat je toch eens iets anders moet dragen dan altijd en eeuwig dat zwarte jurkje of dat kniebroekje.
Foute keuze 3: Je besluit voor de verandering geen legging onder het rokje aan te trekken, want ‘het is zulk prachtig weer’.
Foute keuze 4: Je besluit, ondanks het stemmetje achter in je hoofd dat de woorden kort rokje, geen legging, fiets, boodschappen rap met elkaar verbindt tot een rampscenario, toch de fiets te pakken.

Het begint met het eerste paar mannelijke ogen dat je jouw kant op ziet bewegen. Er valt een mengeling van fascinatie en pure dankbaarheid in te lezen. Dan besef je onmiddellijk dat je drie grondig foute keuzes hebt gemaakt. Dat soort dankbaarheid betekent maar een ding; je rokje is te kort, je hebt geen legging aan en je fietst. Kortom, je string is in volle glorie te aanschouwen. Een gelukje; die doorschijnende ligt nog in je kast.

In volle paniek staar ik vooruit, hevig sjorrend aan de randen van het rokje, dat ondertussen tot onder mijn oksels is gekropen. De naden laten los door het getrek en geduw. Eigen schuld, moet je maar geen zestien meer willen zijn. Ondertussen trappen mijn voeten haast door de pedalen heen. Vrouwen lopen nietsvermoedend verder, mannen verdraaien hun nek. ‘Oh shit’, denk je, ‘er zit ook nog een randje kant aan. Nu ben ik helemaal de zak!’

De tocht naar de Appie Heijn die meestal vijf minuutjes duurt, lijkt zich nu voort te slepen. Eenmaal in de supermarkt blijf ik expres extra lang dralen voor het koelvak, het koekjesschap, de vleeswaren, alsof het moment waarop ik mijn fiets weer moet bestijgen daardoor minder pijnlijk zal worden. Want nu is het moment daar dat er geen hand meer vrij is voor het ordenen van het rokje. Het is een ramp. De halve mannelijke populatie van Groningen lijkt uitgestroomd te zijn om dat rare meisje in d’r string op de fiets te zien.

Ik snap waarom Martin Bril de Nationale Rokjesdag uitriep. Prachtig uitzicht voor mannen. Helaas geef ik geen gratis (en ook geen betaalde!) uitzichtjes (Word zegt hier ‘inzichtjes’; mag ook) meer weg. Ondertussen ligt het rokje weer veilig weggeborgen onderin de kast. Ik ga de deur niet meer uit zonder legging of broek. Een advies: wie de korte rok van tien jaar geleden past, kunne hem beter niet altijd aantrekken. Zo werkt dat gewoon.

Burgerlijke emancipatie

2009-07-13T09:56:00.020+02:00

Drie stelletjes zitten een weekje in een huisje in de bossen bij Ommen. Op zichzelf al een reden om keihard 'burgerlijk!!!' te roepen, maar laat het nou zo zijn dat wij zessen ervan overtuigd zijn dat we helemaal niet van die standaard handje-vast-op-de-bank-relaties hebben.
Althans dat dachten we....

Het huisje in Ommen staat vol met antieke exemplaren van boeken uit het jaar nul. Zo ook het boek Hoe zijn de vrouwen van de Duitser Carl Heinrich Huter, duidelijk een exemplaar uit de jaren vijftig. Aan de hand van gelaatstrekken zoals neus, mond en oog weet Huter feilloos te analyseren of jij het 'vistype- of maagdtype' bent. Zoals je begrijpt zorgt dit boek iedere keer weer voor ongekende hilariteit onder de Ommen-gangers. Deze keer wil ik het boek echter gebruiken als literaire bron op mijn zoektocht naar de rolpatronen tijdens een weekje Ommen. En negeer ik de verrassende generalisatie die het boek zo typeert.

Punt 1.: Hoe een vrouwenhart te veroveren?

Het zijn de Don-Juan naturen, die elke vrouw veroveren, zelfs als ze helemaal niet zo knap zijn. De vrouw is gevoelig voor moed, dapperheid, sportiviteit en kracht in een man. (p. 20)

De drie vrouwen besluiten een dagje uit te gaan. Shoppen, roddelen, eten en nog veel meer shoppen staan op het menu. Uiteraard wordt de auto meegenomen, want wij vrouwen kunnen best rijden! Een aantal uur later stappen we uitgeput maar voldaan in de auto terug naar Ommen, maar na tien minuten begint de ellende. Het wijzertje van de temperatuurmeter (dit woord heb ik moeten opzoeken op Wiki) schiet met een noodgang naar rechts en stopt in de fel oplichtende rode hoek. Foute boel. De auto wordt linea recta aan de kant geparkeerd.

Kordaat stappen we uit de auto 'om eens even onder die motorkap te kijken'. En wat ik daar allemaal zie... Met een gespeeld intelligent gezicht dat lijdt onder zwaar fronsende wenkbrauwen die regelrechte wanhoop uitstralen, probeer ik het probleem vast te stellen. Dat mijn vriendinnen al lang weten dat we koelvloeistof in dat bakje links voorin moeten gooien, vind ik waanzinnig knap. Ik dacht dat dat de motor was. Na lang beraad, diverse herstart pogingen en veel gezucht besluiten we de noodhulp in de schakelen: onze mannen.

Binnen vijf minuten staan ze voor onze neus. Terwijl de mannen de mouwen oprollen en eens flink de kop onder de motorkap steken, staan wij drieen aan de kant van de weg toe te kijken. In mijn gedachten spat de motorolie alle kanten op en worstelen de kerels met de kokende auto tot deze zich overgeeft. Wij staan nog steeds te kijken. Laat ik het zo zeggen: het liefst zouden we ter plekke vlechtjes in elkaars haar maken en (met schort om natuurlijk) die helden van ons een koel biertje brengen. Ons vrouwenhart is gestolen, 1-0 voor de burgerlijkheid.

Punt 2: De vrouw achter het fornuis

De vrouwelijke natuur moet het zinnebeeld van liefde en moederlijkheid zijn. (p. 6)

De man wordt zozeer door zijn beroep in beslag genomen, dat hij thuis gezelligheid en vreugde zoekt. Daartoe behoren de vele huiselijke genoegens die de moederlijke vrouw hem biedt. (p. 29)

Uit een van de honderd kasten wordt een Donald Duck uit het jaar 1958 getoverd. Terwijl we het allemaal niet willen toegeven, zijn we nog steeds lyrisch enthousiast over die kleine eend en zijn wilde avontuurtjes. Maar plots duikt daar de Grote Donald Duck prijsvraag op. Hetgeen ons oog trekt, is niet zozeer die vraag, maar vooral de cadeaus die het 1958'er kind kan winnen. Voor het jongetje is er de stroomtrein, voor het meisje een ... fornuis! Hoezo, kinderen in een bepaald rolpatroon duwen?! Plots voelen wij vrouwen ons zeer aangetast in ons geëmancipeerde zijn. Het fornuis, pfff!

Helaas voor Huter vechten wij dus terug op zijn puntje 'moederlijkheid'. Elke avond staan de mannen achter het fornuis te zwoegen op een overheerlijke maaltijd. Ik zit er nog steeds aan te denken een schort te kopen met 'mijn man heeft altijd het schort aan in de relatie' (of gewoon zoiets)

Maar eerlijk is eerlijk. Zodra ik opsta om iedereen te voorzien van een biertje wordt er luidkeels 'En zo hoort het!' geroepen, gevolgd door een triomfantelijke blik van de mannen. Alsof ze zojuist een buffel hebben geslacht en ik aanbied deze te koken. De vrouwen kijken gepijnigd mijn kant op: laat ik daar toch een geëmancipeerd steekje vallen.

2-1

Punt 3: Maria versus Eva

Maria: (...) de zachte vrouw, sterk bezield, gevoelig, moederlijk en hunkerend naar geestelijke aanvulling. Het erotische element is zwakker. Haar relatie tot de man ligt geheel in het geestelijk vlak. (p. 11)

Eva: De temperamentvolle, zich volledig gevende, erotische vrouw met veel sexappeal. Ook het Eva-type kan een man innig liefhebben en trouw zijn, maar het erotische element overheerst. (p. 9)

Hier kunnen we kort over zijn. Maria is de vrouw die je voorstelt aan je schoonmoeder, Eva is de moderne vrouw achter gesloten deuren. In Ommen lijkt het alsof de deuren permanent gesloten zijn. De in Ommen populaire term 'lullen smullen', verzonnen door een van ons vrouwen, is een goede kanshebber om het Woord van 2010 te worden. De Dikke van Dale belde al. Ook de geërotiseerde versie van Pride and Prejudice komt meerdere malen aan bod. "Darling, would you mind to shag me? Just give me a little snog while I'm wearing my lil' skirt. Well thank you very much, I absolutely adored it!" Zoiets als Maria in Eva-kleren. En zoals je weet had Eva niet zo veel aan...

En Maria dan? Je zult hoogstens nog een enkele 'moreel hoogstaande, fijngevoelige vrouw' kunnen vinden in de Bible Belt. Ik bedoel 'hunkerend naar geestelijke aanvulling'? In de trant van: Schatje, ik hang aan je lippen, vertel me meer, maak mij wijs in deze wrede wereld, neem mij aan de hand en leidt me, want helaas kan ik niet voor mezelf nadenken! Zo onwijs jaren vijftig.

Eindscore: 2-3 voor de emancipatie! (en nee, ik heb er niet zojuist een puntje bijgesmokkeld om het emancipatie-gehalte hoger te doen lijken dan het daadwerkelijk is)

Wat een opluchting, nu dat er uit is kan ik eindelijk even strijken, stofzuigen, koken en boenen. Heerlijk die emancipatie.

De psychologie van het Pieterpad

2009-06-21T16:22:00.009+02:00

Eindelijk het einde van het jaar in zicht. Tijd voor wat ontspanning, dacht ik. En wat te doen als je je wilt ontspannen? Dan sluit je je aan bij je moeder om twee dagen het Pieterpad te lopen. Niet het ideale idee van ontspanning, zouden veel mensen zeggen, maar voor de Van der Veldens wel. Sportlust en beweging zit in onze genen. Mijn vader rent, schaatst en fietst zich een ongeluk. Mijn moeder loopt zich een lieve lust. En mijn broer is niet vies van een marathon. Soms vraag ik me weleens af of die melkboer negen maanden voor mijn geboorte even langs de Flevolaan is ‘gewipt’, want ik mis die genen helaas. Des te meer een prestatie om mijn voetjes van de vloer te krijgen en van Pieterburen naar Groningen te lopen.

Al snel komen we mede-wandelaars tegen. Twee vrouwen, de een van middelbare leeftijd en de ander rond de dertig, komen plotseling vanachter een dijkje vandaan. Misgelopen zijn ze niet, want het Pieterpad liep niet eens in die richting. Gelijk bestempelen we de vrouwen als lesbisch, die ‘sowieso’ even hebben lopen rollenbollen in het natte gras. Het kan niet anders. Misschien is het ook de combinatie van het woord 'dijk' met het opeens opduiken van twee vrouwen met wild uitziend haar. Volgens mijn moeder zijn ze per definitie lesbisch, want ze vragen haar of wij moeder en dochter zijn. Nou, dan kun je je bewijs wel in je zak steken! Het feit dat de twee vrouwen veel weg hebben van elkaar, en dus waarschijnlijk gewoon familie zijn, negeren we voor ons eigen plezier.

De oudere vrouw is de dominante. Overigens heeft ze enorm hangende borsten, waardoor haar tas niet alleen op haar heupen hangt, maar ook op haar boezem. Maar dat terzijde. Alles wat wij zeggen, wordt afgewimpeld met een recalcitrant antwoord. “Lekker weertje he?” “Nou, afgelopen dagen was het lekkerder.” “Zijn jullie ook zo moe?” “Moe? Moe?! Dat woord kennen wij niet, hoor.”

De ‘vriendin’ van de oudere vrouw probeert schuchter iets aardigs te zeggen. Maar de commandeur snijdt haar zinnen scherp af. Volgens mijn moeder is de jonge vrouw ‘voor de therapie mee’. Je kent het wel: beetje in gedachten over jezelf nadenken, enzo. Waarschijnlijk ben ik nog te jong, maar veel begrip kan ik daar niet voor opbrengen. Een week lang marcheren met de drill sergeant naast je, maakt je nog geschifter dan je voor je therapeutische wandeling al was.

Om de boel op te vrolijken, denkt mijn moeder even een grap uit de oude doos te halen. Ze vertelt hoe ze vanavond een kamer gaat regelen. “Nou, ik ga gewoon naar de pastoor en zeg: ‘ik zoek een kamer’. Weigeren kan ‘ie me toch niet!” Ze lacht zich een ongeluk om haar eigen grap. Het feit dat in het Groningse Hoge Noord geen pastoor maar een dominee de godsdienstoefening voorgaat, deert haar niet.

Stoere praat, maar die avond bellen we toch aan bij een particulier in Winsum. Mevrouw Winsum is netjes. Na het ontbijt lopen we naar boven en onmiddellijk begint de stofzuiger te zoemen. Als test verschuif ik de handdoekjes op de badkamervloer 90 graden. Een uur later zijn ze op magische wijze in precies dezelfde houding als voorheen teruggelegd. It’s a miracle!

Ook mogen we de lakens niet afhalen, omdat mensen tijdens hun slaap huidschilfers afscheiden (weer wat geleerd!), die zij vervolgens niet op haar tapijt wil hebben. Ze heeft overigens overal tapijt liggen. Die mensen vertrouw ik bij voorbaat al niet. Ik vraag me altijd af wat ze verbergen onder dat tapijt. Huidschilfers misschien?

Wederom probeert mijn moeder de boel weer een beetje te redden. Of misschien vond ze haar grap vanochtend zo aanslaan, dat ze ‘m er gewoon weer ingooit: “Ik ga morgenavond gewoon naar de pastoor en vraag om een kamer. Weigeren kan ‘ie me toch niet!” De Winsumse kamerverhuurster kijkt enigszins ongemakkelijk naar mijn moeder. Geen lach te bekennen in de keurig schoongemaakte huiskamer. Behalve die van mijn moeder natuurlijk.

Met vernieuwde hoop beginnen we aan dag twee. Helaas. Vlak voor Groningen lopen we tegen een stelletje aan. Limburgers nog wel. Gelijk voelt mijn moeder haar Limburgse roots opwellen. Het stel is fascinerend. De vrouw praat zo Limburgs dat het voor mij net zo goed Belgisch kan zijn. De man praat, maar luistert niet. Terwijl mijn moeder ongeveer vijf minuten vertelt over onze afgelopen dagen, begint de man exact de vragen te stellen waarop zij net antwoord heeft gegeven.

Weer is daar zo’n situatie. De man voelt dat hij simpelweg te weinig geïnteresseerd is om verder te vragen. De vrouw staat te bedenken hoe ze in godsnaam ‘sorry voor mijn man’ vanuit het Limburgs moet vertalen en mijn moeder broedt weer op haar grap. “Vanavond kan ik lekker bij mijn dochter slapen. Maar de volgende dagen ga ik gewoon naar de pastoor en zeg: ‘ik zoek een kamer’. Weigeren kan ‘ie me toch niet!” Wederom zorgt de grap voor hilariteit van haar kant. Gelukkig lachen de Limburgers met haar mee. Het zal wel zuidelijke humor zijn.

Een dag later neem ik afscheid van mijn moeder. Veel zelfverrijking heeft de tocht mij helaas niet gebracht, wel veel gezelligheid. Een paar weken terug zei een collega tegen mijn moeder: “Als je in je eentje het Pieterpad gaat lopen, ben je toch wel rijp voor een bezoekje aan de psycholoog”. Sneu, vond ze het, dat je alleen gaat wandelen. Maar mijn moeder is verre van sneu, denk ik als ik haar alleen zie weglopen na twee dagen naast mij te hebben gelopen. De andere helft van het Pieterpad roept. Met een heel pakje second skin tegen de blaren onder haar voeten pakt ze deze kans met twee handen en voeten aan. Ze zal vanavond wel aanbellen bij de pastoor, misschien kan die er wel om lachen. Ik vind haar stoer, mijn moeder.

Gerda en Geert

2009-06-14T13:40:00.000+02:00

Aan haar lippen plakt haast continue een sigaret. Haar stem beaamt haar rookgedrag. Diepe, donkere en veelaal zwaar Groningse klanken vullen de ruimte als ze praat. Het geblondeerde haar zit vast met een clip.

Laten we haar Gerda noemen. Of liever gewoon 'Ger', want dat bekt zo lekker. Ik ontmoet Ger tijdens mijn werk op een bio-boerderij die open dag houdt. Samen schenken wij kundig yoghurt in kleine plastic bekertjes, om deze vervolgens gratis uit te delen aan altijd hongerige kinderen en immer gretige (groot)ouders. Het werk is leuk, want Hollanders wouldn't be Hollanders als ze niet voor elk gratis item een uur in de rij gaan staan. Grappig.

Ger komt uit een stadje op zo'n dertig minuten bij mij vandaan. Ook in haar stad wonen een aantal allochtonen en, eerlijk is eerlijk, daar heeft Ger het niet zo op.

En eerlijk is ze! Ger heeft namelijk last van het 'eerlijkheidssyndroom' dat sinds de dood van het keurslijf in de jaren vijftig volmondig bloeit in de Lage Landen. Haar hersenen geven de signalen voor denken en doen op exact hetzelfde moment af, waardoor arme Ger het hart altijd op de tong heeft. Niet alleen allochtonen, maar ook 'de bekakte tantes van tegenwoordig', en zelfs onschuldig kijkende honden die voor haar voeten lopen, moeten het bezuren. Niets en niemand is veilig voor Ger's ongezoute mening.

Met haar donkere zonnebril lijkt Gerda nog ondoorgrondelijker dan ze al is. Je ziet geen ogen, alleen die zwarte glazen. Je hebt geen idee wanneer ze met je praat, maar ik krijg een vermoeden dat ze nu een poging waagt: “Zeg, heb jij nou nooit dat je in een parkeergarage komt waar zo'n groep Antillianen staat en waar je je echt niet op je gemak voelt?!” Aarzelend, doch belerend wil ik Ger uitleggen dat ik dat een nogal racistische opmerking vind, maar stop. Gerda is namelijk het type dat niet graag tegengesproken wordt en dus formuleer ik in high-speed een volledig ontoereikend en loos antwoord. “Nou, ik let niet zo zeer op nationaliteit, maar ik heb me inderdaad wel eens niet op mijn gemak gevoeld” Huh? Wat? Waar slaat dit antwoord op?!, denk ik terwijl ik spreek. Ik voel dat Ger teleurgesteld is in me. Ik ben namelijk haar nieuwe projectje. Met zinnen als 'ik zie zoveel van mezelf in jou' laat ze doorschemeren dat ze mij later ook hoogblond, met drie peuken op de lip, ongetrouwd en alleen, van promo-actie naar promo-actie ziet 'skeuren'.

Een groot verschil tussen ons is echter dat Ger op 4 juni een powervote aan de PVV heeft gegeven, terwijl ik op D66 heb gestemd. Sophie’s krullen zullen namelijk zo vrolijk van Brussel naar Straatsburg (en weer terug, en weer heen, terug, heen. Wie had het over een rondrijdend circus?) springen. Nee, Gerda is de ultieme PVV-stemmer. Ze noemt alle vrijwilligers op de biologische open dag 'links alternatief volk'; ze noemt Wilders een 'slimme vent'; ze baseert haar stem op de two-issues van Madlener, namelijk 'Nee tegen Turkije en sowieso een dikke Nee tegen Europa', en op de one-issue van Wilders 'Nee tegen alles wat niet Nederlands is en zelfs dan nog Nee! Nee, zeg ik je!'

Weet je, stiekem was ik benieuwd naar de PVV-stemmer. Ik was er van overtuigd dat ik er vroeg of laat een zou spreken. Ik zag het als het zoeken naar de bijna uitgestorven cassowary in Australië; het lukt je niet als je niet op de goede plek zoekt. Ger vond ik op hoge hakken, met sigaret in de aanslag op de bio-boerderij. Zoiets als Geert Wilders in Turkije.

Oké, de werelden waarin Ger en ik leven verschillen dus drastisch van elkaar, maar dat vind ik altijd fascinerend. Ze doet mij steil achterover slaan als ze opeens een toenaderingspoging tot mijn wereld doet en vertelt dat ze vroeger het gymnasium heeft afgerond en zowel Frans als Duits heeft gestudeerd. Terwijl ik rondliep met de gedachte dat deze kettingrookster elke dag promo's deed, blijkt dat ze lang niet zo blond is als ze het verft. Ger vertelt dat ze momenteel bij een groot Amerikaans bedrijf werkt. 'Skandalig' vindt Gerda het dat er door de werktijdverkorting in haar bedrijf mensen aan de kant worden geschoven die zich jaren hebben ingezet voor het bedrijf. Gelukkig zit Ger veilig, want zonder haar zouden ze nergens zijn. Zodra er Big Shots uit de VS aan tafel schuiven, moet Ger namelijk tolken, want ze spreekt niet alleen uitstekend Gronings, maar ook Frans, Spaans, Italiaans, Engels en Duits. Het spreekwoord 'don't judge a book by it's cover' kan Ger in 2 seconden voor je vertalen, hoor! Wat een carrièrevrouw die Ger.

Die avond na het werk eet ik met mijn ouders, tante, neef en zijn vriendin A.. A is werkzaam bij het promotiebedrijf waarvoor Ger en ik allebei werken. Ze weet meteen over wie ik het heb. Iedereen kent Ger. Het gesprek komt als snel op Gerda's werk. “Ja, ze werkt in een jeanswinkel, maar wel sneu dat ze er nu uitgewerkt wordt hoor. Ze heeft nu alleen haar baan als secretaresse bij dat grote bedrijf.” Beschaamd kijk ik op: Ger de carrièrevrouw blijkt Ger de winkeljuffrouw/ secretaresse. Ik besef onmiddellijk dat ik bedrogen ben. Bedrogen door een Gerda. En ik vond haar nog wel zo uniek; Ger is mijn cassowary, schreef ik eerder in mijn notitieblok. Maar opeens is ze niet zo uniek meer, maar een van de vele, normale, reguliere Hollanders; een PVV-stemmer. Wat zonde Ger, je had zo veel meer kunnen zijn...

'Waar zijn alle ouwe rukkers gebleven?'

2009-01-28T12:58:00.001+01:00

Een vrouw in een zwart leren pakje houdt een zwarte riem vast. Aan de riem zit een somberkijkende man, gekleed in slechts een zwart stringetje. Zij loopt kordaat door de blauwverlichte tunnel die naar het evenemententerrein van de KamaSutrA jaarbeurs, een erotische lifestylebeurs, loopt. Hij volgt gewillig.

Het stel valt op in de overwegend degelijk uitziende mensenmassa. ‘Mijn naam? Mensen snappen niet dat mijn identiteit nu niet belangrijk is, mijn naam dus ook niet’, zegt de vrouw met een sterk Amsterdams accent verontwaardigd. Ze draagt een zwart masker met glitters alsof ze voor de KamaSutrA beurs een gemaskerd bal heeft gehad. Haar lange blonde haar hangt krullend over haar schouders. ‘Nee, ik heb niks te verbergen’, zegt ze terwijl ze met haar vrije hand het masker rechtzet. ‘Ik ben wie ik ben. Dit masker is een deel van het spel; een deel van mijn rol.’ De man aan de riem kijkt glazig naar beneden.

‘Wij willen de bezoeker informeren over alle mogelijke trends op erotisch gebied. Niet alleen in de vorm van seksspeeltjes of lingerie, maar ook op het gebied van sensuele shows en optredens. Mensen moeten hier gewoon een leuke erotische dag hebben’, zegt Lenneke Heijmans van de KamaSutrA organisatie. De KamaSutrA beurs bestaat al tien jaar. ‘De beurs heeft zich ontwikkeld van een kleinschalig evenement dat zes keer per jaar plaatsvond, tot een evenement dat twee keer per jaar in de Utrecht jaarbeurs wordt gehouden’, zegt Heijmans. Marka Spit (55), wethouder Evenementen van de gemeente Utrecht: ‘Vanuit de gemeenteraad heb ik geen reacties gekregen op het KamaSutrA evenement in de Utrecht jaarbeurs. Utrecht wil zich vooral profileren als stad van kennis en cultuur. Dit ene evenement bepaalt niet ons totale imago.’

Op de beurs is alles op erotisch gebied te vinden. Er zijn stands met leren stoelen waaruit plastic penissen omhoog draaien, stalletjes met porno dvd’s, nephaar en lustopwekkende joints. Maar ook winkeltjes waar de bezoeker massageolie of producten voor in bad kan kopen, zoals bij Bubbuls. ‘Ik zit eigenlijk in de jacuzzibouw, door mijn vader’, zegt een mede-eigenaar van Bubbuls. ‘Maar Bubbuls is er bij gekomen. We staan ook op de Huishoudbeurs, maar de KamaSutrA beurs blijft toch speciaal. De hele sfeer is zo ongedwongen en mensen zijn extra vriendelijk.’ Zelf heeft hij nauwelijks tijd gehad om de beurs te bekijken. ‘Het is druk, man! Ik schat dat er wel 20.000 bezoekers zijn geweest.’

Frederique (23), een studente uit Amsterdam, staat met haar tante Irma (40) naar een show te kijken op het grote podium. Een jongen van net achttien krijgt een lapdance van de Franse stripper Karina. ‘Je hoopt toch altijd een paar excentriekelingen tegen te komen. Mensen die net over the top zijn. Dan is het net als mensen kijken op een terrasje in Amsterdam.’ Zelf ziet de studente er netjes uit. Haar rode, krullende haar zit met een clip vast en haar zwart met witje rokje past bij het zwarte truitje, waarvan twee knoopjes open staan. Tante en nicht lachen samen om de jongen op het podium, die ondertussen in zijn zwarte boxershort naast de halfnaakte Karina staat.

Op dat moment schreeuwt presentator Michael luidt: ‘Waar zijn alle ouwe rukkers gebleven? Vroeger stonden ze hier massaal vooraan! Nu zijn er alleen nog jongetjes van 18.’ Het publiek lacht uitbundig. De zonderlinge exhibitionisten zijn duidelijk in de minderheid.

Het in leergeklede stel loopt rustig langs de stands. Mensen kijken naar de twee, lachen soms en lopen door. Het koppel doet alsof ze niks zien. ‘Weet je, wij hebben ook gewoon normale banen en een normaal leven. Het gevoel van vrijheid dat zo’n beurs je geeft, het gewoon even jezelf kunnen zijn zonder je zorgen te maken over wat mensen van je denken, dat is heerlijk.’ De vrouw geeft een rukje aan de riem en samen lopen ze verder. De roodgeslagen billen van de man wiebelen heen en weer.

Frederique: ‘Wat betreft excentriciteit valt de beurs me toch alles mee. Zo nu en dan loopt er een raar figuur langs, maar het lijken vooral mensen die een normaal leven leiden. Ik denk dat veel Nederlanders een negatief beeld hebben van deze beurs, maar ze zouden eens met eigen ogen moeten komen kijken. Er is echt voor ieder wat wils.’ Zelf kreeg ze in december een stageplaats aangeboden bij een groot accountantskantoor. ‘Ik kom hier natuurlijk ook om een beetje te genieten van een wereld die anders is dan de wereld waar ik zelf in leef.’ Bij de condoomstand Dujardin International besluit de studente een pakje extrastimulerende condooms mee te nemen. ‘Als het er ooit nog van gaat komen, hoor. Ik sta al letterlijk een jaar droog.’ Ze krijgt een kleur als ze ziet dat een medewerker haar aankijkt in afwachting van zijn geld. Ze lacht nerveus en overhandigt de medewerker vijf euro. ‘En nu wil ik naar de Ladies Club!

De Ladies Club is een café waar alleen vrouwen in mogen. Tante en nicht lopen door een boog waar rode gordijnen het zicht voor de buitenstaander ontnemen. Samen lopen ze langs banken die tegen alle muren van het zaaltje staan opgesteld. In het midden staat een catwalk met een danspaal aan het eind. Om het podium zitten meiden in rieten stoeltjes te kijken naar een optreden van stripper Mark. Zijn donkere lijf hangt boven een vrijwillige deelneemster, die lachend op het podium ligt. ‘Dit is nog eens mijn smaak’, kirt Irma. ‘Eerst een drankje’, zegt haar nicht.

‘Een breezer lemon en een wit wijntje’, zegt Irma tegen de transseksuele barvrouw. Gekleed in een grijs schaatspak met zwarte stippen loopt de barkeepster op haar plateauzolen naar de koelkast, schenkt een witte wijn in en ontdopt een breezer. Achter de twee vrouwen gaat de show verder. Frederique kijkt achterom, waar stripper Mark ondertussen naakt naast de zittende vrijwilligster staat. ‘Tien, moet je zien wat een apparaat!’, zegt Frederique ontsteld tegen haar tante. Het vrouwelijke publiek joelt.

Diversiteit is het kenmerk van de KamaSutrA beurs. Jong en oud, man en vrouw, welgesteld of berooid, homoseksueel en hetero, exhibitionistisch of niet; ze zijn allemaal vertegenwoordigd op de erotische beurs. Frederique: ‘Er heerst steeds meer een cultuur waarin alles moet kunnen. Zeker op seksueel gebied. Mensen worden steeds vrijer. Deze beurs geeft mensen de kans om dingen te doen die ze in het alledaagse leven niet kunnen of mogen doen. Daarom is de KamaSutrA beurs waarschijnlijk ook zo populair. Het is net als een dieet; in het weekend mag je net even dat lekkers hebben.’

Landjuweeltje verdient bescherming tegen verstedelijking

2008-10-19T13:15:00.000+02:00

Aan de rand van het Gooi ligt een stukje rust en schoonheid genaamd het Naardermeer. Het Naardermeer kreeg in 2005 het Europees Diploma voor Beschermd Gebied. Helaas is dit landjuweeltje sinds een aantal jaren ook een belangrijk stukje nationaal beleid geworden.

Het vorige kabinet luisterde naar de protestacties tegen de A6-A9 en schrapte de plannen van de agenda. Ze kozen in plaats daarvan voor een wegverbreding op de snelweg tussen Almere en Amsterdam. Toen verscheen Camiel Eurlings ten tonele. Eind september 2008 bedacht hij dat een snelweg onder het Naardermeer een niet-zichtbare oplossing zou zijn. Waarom wordt er nou niet eens een beslissing genomen? En dan graag een beslissing waarin het oudste Natuurmomument niet bedolven wordt onder een laag asfalt, onder of boven de grond.

Er zijn nauwelijks kinderen in het gebied Gooi en Vechtstreek die hier niet een stukje jeugd hebben liggen. Laat ik dan maar gelijk mijn eigen betrokken bij het Naardermeer erkennen. Als kind was ik hier van jongs af aan te vinden in de winter. De houten schaats onder de kindervoeten en met wankele benen het ijs op. Want toen kon het nog vriezen! Dat het Naardermeer tegenwoordig weigert dicht te vriezen, heeft klein leed veroorzaakt in mijn familie. Mijn vader houdt namelijk koppig aan het idee vast dat er een keer per winter op het Naardermeer geschaatst moest worden. Hij ging afgelopen winter daarom vastberaden het ijs op en zakte nietsvermoedend door een zwakke plek in het ijs. De gevolgen van de klimaatveranderingen kwamen nu wel erg dicht bij huis. Voor mijn vader was het inderdaad An Inconvenient Truth.

Maar de verminderde winterpret doet niet af aan de waarde van een stukje natuur in een gebied dat steeds verder klem komt te zitten tussen groeiende steden als Almere. Eddy van Hijum (CDA), Tweede Kamerlid, vindt het noodzakelijk een oplossing te zoeken voor dit probleem. Met name voor groeiend Almere en haar woon- en werkverkeer. Het probleem is dat Almere een carte blanche lijkt te krijgen, zolang de stad maar alle ellende van de Randstad opvangt. Rond 2003 bouwde de gemeente Almere drie torenhoge flats aan het IJsselmeer, terwijl de burgers van de gemeente Muiden hevig protesteerden. De kreet leek onhoorbaar voor het monster Almere. Langzaamaan lijkt de Randstad dicht te slibben en de waarde van groen niet meer in te zien. De prioriteit van de overheid lijkt uit te gaan naar groei, economische vooruitgang en nog meer groei. Het Naardermeer is een vlieg in het web van die groei en vooruitgang.

Er loopt al een treinspoor door het beschermde natuurgebied. De overheid presenteerde samen met verschillende provincies het idee van snelwegpanorama's. Een soort kiss and make up voor het feit dat Nederland steeds meer 'verasfalteert'. Hier, lieve burger, hebben wij een deal; jij accepteert uitbreiding en aanleg van snelwegen, dan geven wij jou ... negen seconde lang een uitzicht op groen!

Wim de Bie protesteerde op 12 november 2005 tegen de komst van een 'Afslag Naardermeer'. Maar stel nou dat Eurlings zijn plannetje doorzet, zou hij dan ook onder de grond een parkeerplaats willen maken met een roltrapje naar boven. Zo kan de bestuurder tenminste nog een beetje genieten van de pracht van het Naardermeer. Met trots presenteer ik: de Ondertunnelsesnelwegpanorama's!